تحلیلگر شو!!

الگوهای قیمتی در تحلیل تکنیکال

الگوهای قیمتی می‌توانند به عنوان سیگنالی برای ورود، ابزار تأیید یا به منظور پیش‌بینی جهت و میزان تحرکات قیمتی بازار استفاده می‌شوند.

شناخت الگوهای قیمتی از جمله مفاهیمی است که معامله‌گران فنی از همان ابتدای شروع به کار در بازار سهام با آن همراه می‌شوند. الگوهای قیمتی نموداری، بخش مهمی از تحلیل تکنیکال هستند و معامله‌گرانی که با استفاده از نمودار به خرید و فروش سهام می‌پردازند، باید با این الگوهای قیمتی آشنایی داشته باشند. الگوهای قیمتی می‌توانند به عنوان سیگنالی برای ورود، ابزار تأیید یا به منظور پیش‌بینی جهت و میزان تحرکات قیمتی بازار استفاده می‌شوند. در جستار حاضر ضمن بررسی الگوهای قیمتی، به ذکر انواع آن خواهیم پرداخت و در باب هر یک از آنها به تفصیل توضیحاتی ارائه خواهد شد.

انواع الگوهای قیمتی

الگوهای قیمتی در تحلیل تکنیکال در دو گروه عمده الگوهای قیمتی بازگشتی و الگوهای قیمتی ادامه دهنده قابل تقسیم هستند که هر یک از دو  گروه موارد گوناگونی را شامل می‌شوند که در این‌جا به ذکر مهم‌ترین آنها خواهیم پرداخت.

۱. الگوهای بازگشتی (reversal patterns)

در تحلیل تکنیکال، الگویی که به نمایش تغییر در روند کنونی بپردازد، الگوی بازگشتی گفته می‌شود. الگوی بازگشتی از جمله الگوهای قیمتی است که نشانگر کاهش میزان قدرت خریداران یا فروشندگان بازار است. با شکل‌گیری این الگو، روند قبلی متوقف می‌شود و سپس به مسیر جدیدی که از سمت مخالف قدرت گرفته، وارد می‌گردد. برای مثال روند صعودی که توسط خریداران مشتاق دنبال می‌شود، با شکل‌گیری الگوی بازگشتی متوقف می‌شود، ولی در نهایت فروشندگان برنده می‌شوند و روند به شکل نزولی تغییر می‌کند.

در نمای کلی الگوهای بازگشتی در سه شکل الگوی سر و شانه، الگوی کف و سقف دوقلو و کف و سقف سه‌قلو قابل تقسیم است  که در ذیل به تفصیل در باب  هر یک از الگوهای قیمتی بازگشتی خواهیم پرداخت.

۱-۱. الگوهای قیمتی بازگشتی: الگوی کف و سقف دوقلو

یکی از پرتکرارترین الگوهای قیمتی بازگشتی، الگوی کف و سقف دوقلو است که باید مواقع خاص یا به همراه سایر ابزارهای تحلیلی مورد استفاده قرار گیرد تا خطاهای احتمالی آن تا حد زیادی کاهش یابد. بهترین عملکرد این الگوی بازگشتی، پس از حرکات شدید و طولانی‌ مدت قیمت است. سقف دوقلو،  نشانگر سیگنال نزولی و الگوی کف دوقلو، نشانه‌ای از احتمال صعود بازار است. از منظر نموداری، الگوی مزبور نشان‌دهنده دو تلاش نافرجام قیمت برای ادامه حرکت اصلی است که در نهایت با تشکیل آن، انتظار می‌رود روند غالب تغییر کند و بازار از سوی دیگری در مسیر خود پیش رود. الگوی کف دوقلو از منظر تئوری نشان می‌دهد که پس از روند قوی نزولی، سرانجام خریداران با غلبه بر فروشندگان توانسته‌اند روند بازار را به صعودی تغییر دهند.

جریان اولین فاز افزایشی، پس از ‌روند نزولی قوی ایجاد خواهد شد که در نهایت با تسلط دوباره فروشندگان بازار سیر نزولی پیدا می‌کند. در نتیجه این فعل و انفعالات، اولین دره و قله تشکیل می‌شود. با نزدیک شدن به سطح حمایتی ناشی از تشکیل دره اول، خریداران مجدداً دست به کار می‌شوند و بدین‌ترتیب، قیمت تا محدوده سقف قبلی افزایش می‌یابد. در این مرحله، با توجه به تشکیل دو دره پیاپی و در نتیجه، وجود سطح حمایتی قوی، حجم معاملات به طرز قابل ‌توجهی روند صعودی پیدا می‌کند و با شکست ناحیه مقاومتی قله اول، تغییر روند و سیگنال صعودی تأیید می‌شود. در سقف دوقلو، شرایط تشکیل الگو کاملاً متفاوت با حالت مذکور بوده و خاصیت آن کاهش قیمت‌ها است. در نظر داشته باشید حداقل هدف تکنیکالی این الگو در هر دو نوع سقف و کف، به اندازه فاصله میان قله و دره‌ها از نقطه شکست است.

۱-۲. الگوهای قیمتی بازگشتی: الگوی سر و شانه

از محبوب‌ترین و معتبرترین الگوهای قیمتی نموداری بازگشتی، الگوی سر و شانه است که کارایی آن به مرور زمان و در شرایط مختلف اثبات ‌شده است. تشکیل این الگو می‌تواند نقطه عطف بسیار مهم یا یک اصلاح قیمت کوتاه‌مدت و معمولی باشد. الگوی سر و شانه کلاسیک، سیگنال نزولی و سر و شانه معکوس نشانه‌ای از احتمال وقوع روند صعودی است. از منظر هندسی، الگوی سر و شانه کلاسیک از شکل‌گیری سه قله به ‌صورت متوالی تشکیل می‌شود که دومین قله (سر) نسبت به سایرین (شانه‌ها) بلندتر بوده و در نهایت طرحی شبیه به سر و شانه‌‌ی انسان در نمودار پدیدار می‌شود. در صورتی که این آرایش به وسیله دره‌ها ایجاد شود، الگوی سر و شانه معکوس پدید خواهد آمد. این الگو معمولاً پس از روند قوی ایجاد خواهد شد و برحسب شرایط بازار، می‌تواند نشانه‌ای از تغییر تمایلات جمعی و پتانسیل بازگشت قیمتی قریب‌الوقوع  باشد.

این مطلب را هم بخوانید:
خط روند در بورس چیست؟

الگوی سر و شانه از منظر روانشناسی بیانگر سه تلاش نافرجام خریداران در راستای ادامه روند صعودی است که در نهایت با شکست رو به پایین خط گردن الگو، سیگنال قوی نزولی ایجاد می‌شود. الگوی سر و شانه معکوس، دقیقاً تصویر آیینه‌ای از حالت کلاسیک است که بر اساس نحوه شکل‌گیری دره‌ها امکان تشخیص آن وجود دارد. تفاوت در این است که برخلاف حالت کلاسیک، تشکیل این الگو تداعی‌گر سیگنال صعودی است.

تحلیل روند الگوی سر و شانه

تحلیل جریان عرضه و تقاضای حاکم بر روند شکل‌گیری الگوی سر و شانه در حالت کلاسیک نشانگر آن است که در ابتدا خریداران بر بازار تسلط داشته و به افزایش قیمت تا سطح مشخصی پرداخته‌اند و سپس تعدادی از فروشندگان با فروش سهام خود موجب کاهش قیمت‌ها شده‌ و بدین‌ترتیب، منجر به ایجاد اولین قله در نمودار شده‌اند. در ادامه، با توجه به انتظار خریداران نسبت به صعود قیمت، با افزایش حجم سفارشات خرید و عقب‌نشینی فروشندگان، بازار دوباره در مسیر رشد قرار خواهد گرفت. این بار به دلیل تقویت انتظارات مثبت در میان معامله‌گران و با استناد به اتمام اصلاح قیمتی، جریان ورودی پول تقویت ‌شده، سطح مقاومتی پیش رو (قله قبلی) درهم شکسته خواهد شد و قیمت نقطه بالای جدیدی در نمودار ثبت خواهد نمود.

آن‌گاه با توجه به صعود قیمت‌ها، برخی خریداران به منظور حفظ سود خود، اقدام به فروش نموده و در همین حین با اضافه شدن سایر فروشندگان، قیمت کاهش ‌یافته و به سطح حمایتی پیش روی خود می‌رسد که با افزایش فشار فروش این سطح نیز شکسته شده و در نهایت، با شکل‌گیری موج سنگین نزولی قیمت تا حوالی دره اول سقوط می‌کند.  در این گام، دوباره تعدادی از خریداران با سفارشات خرید خود، منجر به صعود قیمت‌ها می‌شوند، با این تفاوت که این ‌روند صعودی دوامی نداشته و پس از صعود تا حدود قله اول، فروشندگان برای سومین بار بر بازار تسلط یافته و با فروش‌های خود موجب شکل‌گیری روند نزولی قوی می‌شوند. این کاهش قیمت، حتی با رسیدن به خط روند حمایتی ناشی از اتصال دو دره قبلی نیز متوقف نشده و پس از شکست این سطح با حجم معاملات سنگین، روند نزولی قوی آغاز می‌شود.

۱-۳. الگوهای قیمتی بازگشتی: الگوی کف و سقف سه‌قلو

از دیگر الگوهای قیمتی بازگشتی، الگوی کف و سقف سه‌قلو است. در صورتی که الگوی دوقلو در شکست سطوح قیمتی ناتوان باشد و فعل و انفعلات میان خریداران و فروشندگان به صورت مجدد به همان شکل پیشین تکرار شوند، الگوی نموداری ایجاد شده کف و سقف سه‌قلو نامیده می‌شود. تشکیل این الگو در نمودار، نشانه بالقوه‌ای از احتمال تغییر روند بازار است و از آن‌جا که این نوع از الگوهای قیمتی در ابتدا کف و سقف دوقلو بوده، پس از منظر روانشناسی شباهت بسیاری به آن داشته و الگوی بازگشتی محسوب می‌شود. از آن‌جا که تشکیل الگوی مزبور، به مدت زمان بیشتری نیازمند است، می‌توان استنباط نمود که سیگنال قدرتمندتری صادر کرده و در نتیجه قیمت در جهت شکست الگو، حرکت بیشتری دارد.

 برای مثال در این نوع از الگوهای قیمتی، پس از اینکه فروشندگان ناتوانی قیمت در شکست قله اول را بنگرند، به این نتیجه می‌رسند که توان صعودی بازار کاملاً تخلیه‌ شده و باید منتظر روند نزولی باشند. اما با رسیدن به سطح حمایتی، خریداران برای باری دیگر با ورود پول هوشمند به بازار، منجر به افزایش قیمت‌ها می‌شوند و اما این بار در آستانه مقاومت سخت ناشی از قله‌ها، با ورود خریداران جدید و افزایش قابل‌ ملاحظه حجم معاملات در نقطه شکست، الگو تأیید و روند جدیدی در نمودار ایجاد می‌شود. بارزترین نکته هنگام شکست نواحی نموداری این است که بسیاری از فروشندگان با مشاهده حجم معاملات هنگام عبور از سطوح و زمان طولانی شکل‌گیری الگو، در صف خریداران جای می‌گیرند. بدین‌ترتیب همانند الگوی قبل (کف و سقف دوقلو) انتظار می‌رود  پس از شکست حداقل به اندازه فاصله کف و سقف الگو با نمودار نوسان قیمتی روبه‌رو باشیم.

این مطلب را هم بخوانید:
آر اس آی در بورس چیست؟

۲. الگوهای ادامه‌دهنده

زمانی که الگوهای قیمتی وقفه‌ای موقت در روند ایجاد ‌کنند، الگوی ادامه‌دهنده نام خواهند گرفت. به بیان دیگر، گاهی در یک روند در میانه راه به مدت محدود، الگویی شکل می‌گیرد و قیمت به طور موقت در این الگو نوسان می‌کند و سپس به حرکت خود طبق روند ادامه می‌دهد. نکته قابل ذکر آن است که وقتی الگوی ادامه دهنده در حال شکل‌گیری است و کامل نشده، نمی‌توان گفت روند ادامه می‌یابد یا برگشت قیمت رخ می‌دهد. از این رو، باید به خطوط روندی که برای رسم الگوهای قیمت کشیده شده توجه زیادی شود و ببینیم آیا قیمت از محدوده‌ای که به نظر می‌رسد الگوی ادامه‌دار است رشد صعودی دارد یا نزولی.

به طور کلی، هر قدر زمان طولانی‌تر برای تکمیل یک الگوی قیمت صرف شود و هر قدر تحرکات قیمت در الگو بزرگ‌تر گردد، حرکت بعدی قیمت در خارج از محدوده الگوی ادامه‌دار نیز شدت بیشتری خواهد داشت. در شکل کلی، شناخته شده‌ترین الگوهای قیمتی را می‌توان در چهار گونه الگوی پرچم سه‌گوش، الگوی پرچم‌، الگوی کنج و الگوی مثلث خلاصه کرد که در ذیل توضیحاتی در باب هر یک خواهد آمد.

۲-۱. الگوهای قیمتی ادامه‌دهنده: پرچم سه گوش

پرچم سه‌گوش از جمله الگوهای قیمتی است که با رسم دو خط روند که در نهایت به هم منتهی می‌شوند، ایجاد می‌شود و از ویژگی‌های اصلی آن می‌توان گفت که یکی از خطوط روند نزولی و دیگر صعودی است. در نمای کلی، بسیاری از اوقات  حجم معاملات در حین شکل‌گیری این الگو روند نزولی می‌گیرد و در زمان خروج قیمت از الگو، حجم معاملات افزایش می‌یابد.

آنچه در این الگو حائز اهمیت است و نشان تفاوت الگوی پرچم با الگوی مثلث متقارن است اینکه هر پرچم باید دارای پایه باشد و در مورد الگوی پرچم سه گوش نیز همین موضوع صدق می‌کند.

۲-۲. الگوهای قیمتی ادامه‌دهنده: پرچم

از جمله الگوهای قیمتی ادامه‌دهنده، الگوی پرچم است که اغلب در مواقع اصلاحی و پس از شکل‌گیری یک‌ روند قوی در بازار ایجاد می‌شود. تشکیل الگوی پرچم پس از ‌روندی پر قدرت، موجب استراحت و تجدید قوای بازار به منظور ادامه روند اصلی می‌شود. با توجه به ماهیت نموداری الگوی پرچم، باید توجه داشت فقط در مواقعی که روند مشخص و قابل‌ اطمینانی داشته باشیم، می‌توان از آن بهره گرفت و استفاده از آن در بازارهای خنثی و بدون روند توصیه نمی‌شود.

بر اساس شکل نموداری، الگوی پرچم حرکت شارپ صعودی یا نزولی است که توسط گروهی از حرکات اصلاحی کوچک به‌ صورت کانال‌های افقی، مورب یا کنج متوقف‌ شده و پس از مدتی دوباره روند اصلی خود را پی می‌گیرد. هر قدر فاز اصلاحی مدت‌ بیشتری ادامه‌دار باشد، به سمت کنج سوق می‌یابد و انتظار می‌رود پس از شکست، حرکات قیمتی بزرگ‌تری داشته باشیم. در این الگو برعکس الگوهای قیمتی بازگشتی، تشکیل پرچم صعودی، نشانه‌ای از افزایش دوباره قیمت و تشکیل پرچم نزولی از ادامه روند نزولی خبر می‌دهد. پس از شکست و تأیید آن به وسیله حجم سنگین معاملات، انتظار می‌رود بازار حداقل به اندازه پایه پرچم تحرک قیمتی داشته باشد.

۲-۳. الگوهای قیمتی ادامه‌دهنده: الگوی کنج

الگوی کنج از دیگر الگوهای قیمتی ادامه‌دهنده است که بسیار مشابه الگوی پرچم سه‌گوش است و از دو خط روند همگرا تشکیل شده است. اما آنچه آن را از این الگو متمایز می‌کند، ویژگی اصلی آن است که هر دو خط روند در یک مسیر هستند- یا صعودی یا نزولی – بنابراین اگر یکی از خطوط روند صعودی باشند و دیگری نزولی، نمی‌توان آن را الگوی کنج محسوب نمود. یک الگوی کنج با شیب نزولی، نشان‌دهنده ایجاد وقفه در روند صعودی است.

این مطلب را هم بخوانید:
تحلیلگر تکنیکی یا چارتیست کیست؟

در نهایت، پس از خروج قیمت از این الگو، قیمت به روند گذشته خود ادامه می‌دهد و در حین شکل‌گیری این الگو کاهش می‌یابد و زمانی که قیمت از محدوده الگو خارج می‌گردد، حجم معاملات روند صعودی به خود می‌گیرد.

۲-۴. الگوهای قیمتی ادامه‌دهنده: الگوی مثلث

از دیگر الگوهای قیمتی ادامه‌دهنده، الگوهای مثلث است که از متداول‌ترین الگوهای تحلیل تکنیکال محسوب می‌شود، زیرا به دفعات در نمودارهای مختلف شکل می‌گیرند. سه الگوی متداول مثلث شامل مثلث متقارن، مثلث صعودی و مثلث نزولی است که شکل‌گیری آنها  می‌تواند از چند هفته تا چند ماه طول بکشد. در نمای کلی، الگوی مثلث متقارن زمانی ایجاد می‌شود که دو خط روند همگرا به سمت هم حرکت می‌کنند و نشان‌دهنده این است که یک شکست قیمت به سمت بالا یا پایین ایجاد خواهد شد. تا زمانی که این طغیان به وقوع نپیوسته، نمی‌توان به تشخیص جهت آن پرداخت. فقط زمانی که قیمت یکی از خطوط بالا یا پایین عبور کرد و شکست تأیید شد، باید مطابق روند ایجاد شده تصمیم معاملاتی را گرفت.

الگوی مثلث صعودی، دارای خط روند افقی در بالا و خط روند صعودی در پایین مثلث است و نشان از آن دارد که به احتمال قوی شکست قیمت به سمت بالای مثلث ایجاد خواهد شد. الگوی مثلث نزولی نیز از سمت دیگر دارای خط روند افقی در پایین و خط روند نزولی در بالای مثلث است و نشان از آن دارد که به احتمال قوی شکست قیمت به سمت پایین مثلث ایجاد خواهد شد.

نتیجه‌گیری

الگوهای قیمتی اهمیت زیادی در تحلیل تکنیکال دارند، ولی برای شناسایی آنها باید پیوسته تمرین کنید و تجربه به دست آورید. شما با کسب تجربه به راحتی می‌توانید این الگوها را شناسایی کنید، ولی به خاطر داشته باشید تا وقتی الگو تکمیل نشده، شناسایی آن چندان ساده نخواهد بود و تا زمانی که الگو تکمیل نشده، نمی‌توان آن را الگویی معتبر محسوب نمود.

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: ۱ میانگین: ۵]
نصب اپلیکیشن فانتیکال

احسان حسینی

احسانم. تا وقتی که می‌توانم بنویسم و بخوانم، یاد می‌گیرم. و تا وقتی که توان یادگیری دارم، هیچ مقصدی برایم صعب‌الوصول نیست.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا